Pétur henti skrifuðu ræðunni og talaði m.a. um ást sína á útvarpi
Fræðslu- og vísindaviðurkenningu Siðmenntar í ár fær Pétur Halldórsson, útvarpsmaður Rásar 1 á Akureyri, fyrir útvarpsþátt sinn Tilraunaglasið. Þetta var kunngert í síðustu viku. „Þetta voru auðvitað mjög gleðileg tíðindi þegar Hope Knútsson, formaður Siðmenntar, hringdi í mig. Og ekki fannst mér þetta síður gleðilegt þegar ég sá að gömul átrúnaðargoð eins og Ari Trausti Guðmundsson og Örnólfur Thorlacius hefðu fengið þessi verðlaun ásamt vinum mínum í Stjörnuskoðunarfélagi Seltjarnarness,“ segir Pétur í samtali við Akureyri vikublað.
Engir uppbyggingartímar innan Rúv
Um þýðingu verðlaunanna segir Pétur að þau séu fyrst og fremst styrkjandi fyrir sálina. „Það hafa ekki beint verið uppbyggingartímar hjá Ríkisútvarpinu undanfarin ár og ýmislegt dregið kjarkinn og sjálfstraustið úr fólki þar, uppsagnir og niðurskurður. Starfsfólk Rásar 1 vantar tilfinnanlega klapp á bakið sem lítið er um innan stofnunarinnar, því miður.“
Valið á þeim sem hljóta þessar tvær viðurkenningar hjá Siðmennt, húmanistaviðurkenninguna og fræðslu- og vísindaviðurkenninguna, fer þannig fram að félagar í Siðmennt eru beðnir að tilnefna fólk í þessum tveimur flokkum. Því er ekki um ákvörðun aðeins þröngs hóps að ræða. Pétur segist túlka þetta sem svo að með útvarpsþættinum Tilraunaglasið hafi hann gert eitthvað rétt. „Viðurkenningin er hvatning til að halda áfram á sömu braut.“
Siðmennt ranglega afgreidd sem trúfélag
Því miður fá viðurkenningar Siðmenntar ekki mikla athygli hjá fjölmiðlum að sögn Péturs. Siðmennt er afgreidd sem trúfélag, sem hún er í raun ekki. Hún er kölluð lífsskoðunarfélag og í raun er ekkert sem segir að trúað fólk geti ekki starfað með Siðmennt að þeim húmanísku markmiðum sem félagið hefur sett sér. Mér fannst merkilegt að við afhendinguna voru engir fulltrúar frá fjölmiðlum. Reyndar komu heldur ekki yfirmenn mínir af Ríkisútvarpinu sem boðið var og útvarpsstjóri hefur ekki óskað mér til hamingju. Ekki veit ég hvernig ég á að skilja það, hvort það hefur eitthvað að gera með þessa stöðu Siðmenntar við hlið trúfélaga,“ segir Pétur.
Henti tilbúinni ræðu
Spurður hvaða orð útvarpsmaðurinn hafi notað í ræðu sem hann flutti við móttöku viðurkenningarinnar segist hann hafa haft skrifaða ræðu í vasanum en svo fannst honum ræðan ekki eiga við þegar á hólminn var komið. „Ég tók hana upp úr vasanum og veifaði henni en sagði fólki að það fengi ekki að vita hvað á blöðunum stæði. Það væri hins vegar við hæfi dagskrárgerðarmanns á Rás 1 að hafa orð á blaði, því oft væri sagt um Rás 1 að þar væri aldrei sagt orð sem ekki hefði verið skrifað niður fyrst. Ég lýsti ánægju minni með að vera við hlið Jóns Gnarrs, ekki síst af því að hann væri í bættum jakka eins og ég. Við vorum báðir í stökum jakka með skinnbótum á olnbogunum. Ég hefði aldrei séð hann í dökkum jakkafötum með bindi og það væri ég ánægður með. Sá búningur væri búningur valdsins, verkfæri karlmanna til að sýna vald sitt og hefja sig yfir aðra. Þann búning fyndist mér að ætti að banna sem vinnufatnað.“
Áratuga ást á Rás 1
„Svo talaði ég um útvarp, ást mína á Útvarpinu frá barnsaldri, hvernig ég hefði gengið með útvarpstæki um hálsinn í grænu nælonbandi þegar ég vann sem unglingur í Lystigarðinum og hlustað á Rás 1. Ég hefði alltaf verið hrifinn af útvarpi og það hefði ýmsa kosti fram yfir sjónvarp. Í útvarpi sést ekki hvernig maður lítur út, hvort maður er einhvern veginn á litinn, fallegur eða ljótur, vel eða illa klæddur. Í útvarpi getur fólk talað án þess að útlitið trufli. Útvarp er líka hægt að hlusta á í baði, á klósettinu, í bílnum, á hjólinu eða hvar sem er. Ég sagði líka hvernig Tilraunaglasið hefði orðið til þegar þátturinn Vítt og breitt rann sitt skeið. Þar hefði ég verið með vísindapistla og borið þá hugmynd upp við Sigrúnu Stefánsdóttur dagskrárstjóra að ég byggi til vísindaþátt. Eitthvað talaði ég um gildi vísindanna líka,“ segir Pétur.
Í góðum hópi
Þeir sem hafa fengið Fræðslu- og vísindaviðurkenningu Siðmenntar á undanförnum árum eru: Pétur Tyrfingsson, sálfræðingur, Orri Harðarson, Ari Trausti Guðmundsson, Stjörnuskoðunarfélag Seltjarnarness og Stjörnufræðivefurinn og í fyrra Örnólfur Thorlacius.
Í stefnuskrá segir að Siðmennt sé félag siðrænna húmanista á Íslandi. Félagið byggi starfsemi sína og lífssýn á siðrænum húmanisma (manngildishugsjóninni), sem er lífsviðhorf óháð trúarsetningum. Félagið stendur vörð um rétt einstaklinga til að þroskast á ólíkum forsendum og hvetur þá til ábyrgðar bæði á eigin velferð og annarra.
Siðmennt telur að uppgötvanir í vísindum og nýjungar í tækni geti stuðlað að betra lífi. Siðmennt hvetur til gagnrýninnar hugsunar og telur að nýjar hugmyndir eigi að standast fræðilega rannsókn; að öðrum kosti eigi að vantreysta þeim. Viðurkenning Péturs Halldórssonar er til marks um að störf hans falli undir þessi eftirsóknarverðu viðmið.
-BÞ
