„Vegna mikillar fólksfjölgunar og yfirburða höfuðborgarsvæðisins gagnvart öðrum landshlutum hefur sú goðsögn verið lífseig að „fólksflótti sé frá landsbyggðinni“ og sú þróun sé óstöðvandi. Þannig sé baráttunni fyrir jafnvægi í byggð landsins í raun lokið með algjörum ósigri byggðastefnunnar og landið orðið einhvers konar „borgríki“ að forngrískri fyrirmynd,“ sagði Þóroddur Bjarnason, stjórnarformaður Byggðastofnunar í ræðu sinni á ársfundi í síðustu viku.
„Þessi goðsögn er í beinni andstöðu við þá staðreynd að utan höfuðborgarsvæðisins búa nú tvöfalt til þrefalt fleiri en á landinu öllu við upphaf þéttbýlisvæðingar í byrjun nítjándu aldar. Þann 1. janúar síðastliðinn bjuggu um 116 þúsund manns á starfssvæði Byggðastofnunar eða álíka margir og íslenska þjóðin þegar foreldrar mínir fæddust skömmu fyrir síðari heimsstyrjöld,“ bætti Þóroddur við.
Á síðasta ári hélt langvarandi fólksfækkun þó áfram á Norðurlandi vestra og fólki fækkaði jafnframt lítillega á Suðurnesjum frá því fjölmennast var árið 2009. Í öllum öðrum landshlutum fjölgaði fólki á síðasta ári – og raunar meira á Vestfjörðum en á höfuðborgarsvæðinu að sögn Þórodds. „Þótt snemmt sé vekur það vonir um að loks hilli undir endalok langvarandi fólksfækkunar í þeim landsfjórðungi.“
Hann sagði að í mörgum landsbyggðum væru búsetuskilyrðin með besta móti nú um stundir. Atvinnuleysi víða lítið, húsnæði ódýrt og orkuverð sambærilegt eða lægra en á höfuðborgarsvæðinu.
