Björn Þorláksson
Sú hugmynd Sigurðar Inga Jóhannssonar ráðherra Framsóknarflokksins að leggja niður umhverfisráðuneytið lýsir fullkominni firringu og vanvirðingu gagnvart einu stærsta verkefni framtíðarinnar, breyttri veröld, þar sem búsetuskilyrði margra eru í hættu vegna rányrkju mannskepnunnar gagnvart náttúrunni. Lífsskilyrðum hefur vegna skammsými mannskepnunnar verið stefnt í hættu hér á landi ekki síður en í öðrum löndum. Einnig hafa lærðar alþjóðlegar skýrslur bent á að framlegð í orkugeiranum hér á landi sé nánast engin en lífseig er samt sú þráhyggja margra ráðamanna að vilja virkja allt sem hægt er að virkja. Með hrikalegu inngripi, bæði hvað varðar fallvötn og einnig tilraunastarfsemi við jarðvarma, hefur verið vaðið áfram. Varnaðarorð byggð á skynsemi hafa verið kölluð öfgar. Allt hefur snúið á haus.
Störfin sem sköpuðust vegna álversins fyrir austan eru einhver dýrustu störf sem búin hafa verið til í heiminum. Í margþættum skilningi. Þótt færa megi rök fyrir því að ýmislegt gott hafi fylgt álverinu í Reyðarfirði berst Alcoa í bökkum með bréfin sín í ruslflokki. Offramboð er á áli og verð fellur. Enginn veit hvað mun verða um Austurland ef auðhringurinn fer á hausinn. Þá hefur Kastljós upplýst að reikningskúnstir séu gerðar til að fyrirtækið borgi ekki skatta hér á landi. En hér erum við þó bara að tala um hið efnislega, hið peningalega.
Enn verra er ef jarðvarmavirkjanainngripin munu rýra möguleika okkar á að kynda upp íslensk heimili í framtíðinni. Án golfstraums og jarðvarma væru lífsskilyrði á Íslandi erfið. Spurningar hafa kviknað um hvort virkjanainngripin geti orðið til þess að það kólni í geyminum undir jarðskorpunni. Það gæti haft hrikalegar afleiðingar í för fyrir íslensk heimili til lengri tíma litið. Hugtakið sjálfbærni þegar kemur að nýtingu jarðhitans virðist vægast sagt á floti.
Í raun er það fullkomin mótsögn að Íslendingar vilji ekki ganga í ESB vegna ótta um að missa yfirráð yfir nokkrum þorskum á sama tíma og orkuauðlindir þjóðarinnar virðist falar hvaða erlenda auðhring sem er. Eitt af því sem við blasir er víðtæk fortíðar- og framtíðargreining á vegum hins opinbera. Sú vinna ætti vel heima í Umhverfisráðuneytinu. Ef eitthvað þyrfti að styrkja innviði þess frekar en að tala niður mikilvægi þess.
Heimurinn snýst ekki bara um stundargróða. Heimurinn snýst um bæði menn og málleysingja, hann snýst um skyldur við afkomendur og virðingu fyrir landi, þjóð og ólíkum skoðunum.
Megi Sigurður Ingi sjá ljósið síðar. Það getur skipt okkur Norðlendinga miklu máli, ekki síður en aðra landsmenn. Að tala niður umhverfisráðneytið er að tala niður náttúruvernd. Það gæti komið í bakið á okkur sjálfum og afkomendunum.
Með ritstjórakveðju
Björn Þorláksson
