Amma Dreki – í Jóni Oddi og Jóni Bjarna – var einhverskonar framúrstefnu geimamma. Að minnsta kosti þegar ég var að vaxa úr grasi fyrir um fjórum áratugum. Hún var skelegg og sjálfstæð – og útivinnandi. Það var fáheyrt. Það gustaði af sumum ömmum í kring um mig, en þær voru heima, alltaf hægt að skutla börnum í pössun til þeirra, höfðu endalausa þolinmæði í Olsen-Olsen og bökuðu pönnukökur eins og enginn væri morgundagurinn - sem þær svo röðuðu í litla munna. Að sjálfsögðu voru ekki allar ömmur svona, þær voru í raun allkonar konur, en þetta var þó engu að síður ömmu ímyndin sem flestir deildu.
Eftir sem árin liðu fór að bóla meira á útivinnandi ömmunni. Konunni sem gegndi starfi á virkum dögum en fannst engu að síður fátt skemmtilegra en að hafa barnabörnin í heimsókn um helgar. Þá var spilað Olsen, farið í gönguferð og bakaðar pönnsur. Auðvitað voru þessar ömmur líka mismunandi í veruleikanum, en í raun var þetta sama ímynd og áður - nema ekki var hægt að fara með lasarusa í pössun á virkum dögum svo mamma og pabbi kæmust í vinnuna.
Svo var komið að mér. Fyrstu viðbrögð í ókunnum aðstæðum eru að detta inn í mynstrið – fara eftir forskrift ímyndarinnar. Það var hægara sagt en gert! Ég var í vinnu og skóla, átti lítið barn og fannst hundleiðinlegt að spila Olsen. Svona voru ömmur ekki! Nú voru góð ráð dýr….og áttu eftir að verða enn dýrari. Steininn tók úr þegar dag einn ég átti furðulegasta símtal sem sögur fara af. Símtalið var til að segja kasóléttri dóttur minni – að ég væri ólétt líka! Amman tilvonandi var ekki bara glötuð í Olsen – hún var ólétt. Titrandi stóð ég með símtólið í hendinni og leið eins og ég hefði gert eitthvað hræðilega dónalegt. Reyndi þó að bera mig mannalega – eða ömmulega. „Jæja elskan mín. Heyrðu, ég er búin að ákveða hvað ég gef þér í sængurgjöf. Ha? Jú, jú, ég ætla að búa það til sjálf. Ég hef ákveðið að vera besta amma í heimi og gefa nýja barnabarninu leikfélaga! – Hvað segirðu … er hin amman að hekla teppi? Það verður örugglega voða fínt hjá henni.”
Dóttir mín er frábær. Hún varð himinlifandi. Þetta hefur líka komið sér vel. Hún á tvö lítil – ég á tvö lítil. Föt og barnadót ganga á milli okkar. Við berum saman bækur okkar og þegar allir koma saman er þetta ein kássa af litlu fólki – og stóru fólki með óvæntar tengingar hvort við annað. Það er til dæmis svolítið spes að koma í heimsókn til ömmu daginn eftir að móðursystir þín fæðist – það gerði dóttursonur minn. Eða eiga mág sem hleypur með þig (mág sinn) um á háhesti – eins og sonur minn. Allir ruglast á því hver sé ammann og hver mamman, pabbinn eða afinn, en öll börnin eru elskuð af mömmum, pöbbum, systrum, móðurbræðrum, bræðrum, systursonum…og svo mætti lengi telja.
Okkar fjölskylda er örugglega ekki einsdæmi. Almennt held ég að samsetningar séu allskonar og að ömmur sé eins mimunandi og þær eru margar. Af stuttri ömmureynslu en nokkurri íhugun get ég ályktað að – við séum allar amma Dreki!
Arndís Bergsdóttir
