Hjörleifur Finnsson þjóðgarðsvörður á norðursvæði Vatnajökulsþjóðgarðs telur ekki að einhliða stífni af hálfu hins opinbera hafi valdið samstarfsslitum við Ferðafélag Akureyrar um samrekna skálavörslu og landvörslu í Dreka við Öskju. Vatnajökulsþjóðgarður hafi teygt sig eins langt og honum var unnt í samningaviðræðum við FFA þegar tillit sé tekið til almannahagsmuna og almennra reglna um jafnræði.
„Það segir sig sjálft að verklag ríkisstofnunar þarf að einkennast af gagnsæi og ráðdeild. Því var sett upp vaktakerfi og verkbókhald sem hélt til haga hvaða vinna var landvarsla og hvaða vinna skálavarsla. Það getur verið rétt að slík kerfi henti ekki félagasamtökum eins og FFA, og því hafi það slitið samstarfinu í janúar síðastliðinn,“ segir Hjörleifur.
Eins og fram kom í frétt blaðsins í síðustu viku hefur ferðafélagið sem rekið hefur skála í Dreka um áratuga skeið sagt upp samstarfssamningi við Vatnajökulsþjóðgarð m.a. vegna þess að ekki náðist saman um skiptingu kostnaðar frá ríkinu til félagsins. Ónákvæmni gætti í frétt blaðsins um tölur. Bygging nýs skála á vegum Vatnajökulsþjóðgarðs við Öskju mun að líkindum kosta um 50 milljónir en ekki 60 milljónir króna. Þá er ekki rétt að ríkið hafi greitt FFA 100-200 þús á ári í leigu fyrir skála FFA í Dreka eftir stofnun þjóðgarðsins. Greiðslur voru nokkru hærri, eða 1,4 miljónir árið 2012 en tekist er á um örfá hundruð þúsunda.
Margir fundir að baki
Þjóðgarðsvörður segist hafa átt fjölmarga samningafundi með ferðafélaginu vegna deilunnar. „Við gengum að flestum kröfum FFA 2012, en þeir voru ekki sáttir í lok þess tímabils. Því voru samningaviðræður fyrir 2013 enn erfiðari og þeim lauk með því að FFA sleit þeim viðræðum. Nú er staðan sú að Þjóðgarðurinn hefur enginn hús að venda með starfsfólk sitt“.
Hjörleifur segir að vinnuaðstaða landvarða sé gjörsamlega óviðunandi sem stendur í Dreka. Þar þurfi starfsmenn að notast við hjólhýsi sem íverustað, hann vísi því á bug að bruðlað sé með almannafé þótt byggður sé upp nýr skáli. Hafa verði í huga að nýja stöðin muni gegna miðlægu hlutverki í landvörslu fyrir hálendi Íslands. Mestur fjöldi hálendisferðamanna norðan Vatnajökuls komi saman við Öskju og þar skerist leiðir. Óhjákvæmilegt sé að leggja í kostnað til að þjónusta þann hóp og þá sem starfa við landvörslu.
Enginn lúxus hér
„Eins og ferðafélagsmönnum er ljóst er dýrt að byggja skála á hálendinu, og miðað við stærð hússins, hlutverk og tilgang er það ekki dýrt.“ Hjörleifur bætir við: „Þarna er enginn lúxus“.
Hjörleifur ítrekar að á meðan á formlegu samstarfi hafi staðið, hafi það að mati þjóðgarðsins að flestu leyti gengið vel, ferðafélagið hafi um áratugaskeið staðið fyrir uppbyggingu við Dreka sem sé að mörgu leyti til fyrirmyndar og ferðafélagsfólki til sóma. „Við munum sem fyrr beita okkur fyrir víðtæku samstarfi við ferðafélagið um ýmis mál, þótt samrekstri skálavörslu og landvörslu sé nú lokið.“
