Að aka frá Akureyri til Keflavíkur í blíðskaparveðri og fljúga til Boston, borgarinnar sem kölluð hefur verið vagga bandarískrar menningar, getur verið góð skemmtun. Þannig var það a.m.k. hjá undirrituðum sem brá sér í góðum félagsskap út fyrir landsteinana á dögunum. Önnur heimsálfa – en sama góða fólkið og alls staðar í veröldinni. Lönd veraldar vorrar eru ekki eins ólík og ætla mætti. Snjórinn er t.d. hvítur og keimlíkur viðkomu á Akureyri og í Boston en kaldara er í húsum þar westra. Blessaður jarðhitinn okkar.
Við höfðum fengið gistipláss í leiguíbúð sem frænka eiginkonu minnar, doktorsneminn Berglind Sveinbjörnsdóttir, hefur til afnota. Hún deilir húsnæðinu með tveimur ungum konum; Texasbúa af mexíkóskum uppruna en hin konan er frá Michigan. Að búa á heimili í framandi stórborg er augljóslega annar handleggur en að dvelja á hóteli. Hótel eru oft góð en þetta var skemmtileg tilbreyting og skóp sérstakan aðgang að upplýsingum og hugarheimi borgarbúa.
Ísland er til sölu
Að loknum fyrsta degi, sem fór aðallega í að ganga borgina þvers og kruss og njóta mannlífs, arkítektúrs og andrúmslofts, settumst við inn á veitingahús. Maður við hliðina á okkur spurði hvort við værum frá Ástralíu. Nei, Íslandi. Hann vissi helling um Ísland, mest af því var nýfengin kunnátta, Eyjafjallajökull og flugstoppið gerði okkur heimsfræg og svo bankakreppan. Hún er mörgum kunn. Svo hafði auglýsingaherferð um Ísland í borginni vakið athygli hans. Við tökum undir það. Ísland er til sölu út um allt í Boston.
Skiptar skoðanir um háttvísi
Við sögðum honum að við værum hrifin af bostonískri kurteisi og þá ekki síst í umferðinni. Höfðum orðið vitni að því að bílar gáfu okkur séns til að ganga yfir götur, ótilneyddir. Það minnti mig á Akureyri. Tilitssemi Akureyringa í umferðinni er alla jafna til fyrirmyndar. Mér fannst athyglisvert að finna sambærilega tillittssemi í bandarískri milljónaborg. En maðurinn hló. Sagðist ekki hafa orðið var við sérstaka tillitssemi í umferðinni í Boston. Hann var ekki heldur á því að heimamenn væru neitt sérstaklega kurteisir. „Þið ættuð að fara til Chicago, þar faðma allir alla,“ sagði hann. Ekki hafði ég fyrirfram haft þá hugmynd um Chicago. Þar er alltaf verið að drepa einhvern ef maður kveikir á sjónvarpinu. Svona er óvarlegt að treysta miðlun. Maður þarf að fara á staðina, lifa, sannreyna og njóta til að vita.
Ein mýtan er að Akureyringar séu lokaðir og stundum dálítið þurrpumpulegir í framkomu. Sumir segjast hafa upplifað það þannig og ekki deilur maður við upplifun fólks. En Akureyringar eru hjálpsamir eins og sannast þegar einhver lendir í vanda í umferðinni. Ég er ekki viss um að íbúar Boston séu eins reiðubúnir að fórna sínum tíma fyrir einhvern sem festir sig í snjóskafli en samt, maður veit ekki.
Okkur sárvantar „please“
Samskiptahefð Bandaríkjamanna á austurströndinni er óneitanlega önnur en okkar Íslendinga. Öll kurteisisorðin sem notuð er stanslaust í samræðum kunnugra sem ókunnugra gera lífið straumlínulagað. Please vantar okkur í íslenskri tungu, fleiri kurteisisorð og glaðlegar kveðjur lyfta samskiptum upp á plan sem maður saknar stundum hér uppi á klaka.
Það var líka áhugavert að verða vitni að skilvirkni þjónustunnar í Boston. Sá sem fer inn í verslun af stærri gerðinni getur átt von á að fá afgreiðslu í fjölmörgum hollum. Fyrst kemur einhver sem mætti líkja við yfirþjón á veitingahúsi, e.k. Maitre d‘hotel. Síðan kemur annar og þrengir sviðið. Ef ákvörðun hefur verið tekin um kaup á vöru eða þjónustu fer maður svo enn yfir á annað stig og ef allt gengur upp endar fulltrúi fjórða teymisins í búðinni á að pakka vörunni inn og gera upp viðskiptin í lokin. Sá fyrsti spyr um nafn, svo er nafninu miðlað áfram til allra annarra sem eiga eftir að hjálpa við afgreiðsluna. Þetta getur virkað hvetjandi fyrir innkaup, að heyra allt þetta ókunna fólk ávrpa sig með skírnarnafni, öðrum kynni að finnast fyrirkomulagið yfirborðskennt eða of nærgöngult, veldur hver á heldur og veltur á smekk hvers og eins. En óneitanlega vakti fyrirkomulagið líka upp spurningar um verksmiðjuvæðingu þjónustunnar. Það er líka eitthvað heimilislegt við íslensku leiðina þar sem allir grautast í öllu. En enn og aftur: Okkur sárvantar „please“ í málið okkar.
Safn sem aldrei gleymist
Þeir sem hafa áhuga á söfnum, tónlist, menningu og slíku fá úr ýmsu að moða í Boston. Isabella Gardners safnið sem varð fyrir ómetanlegu tjóni þegar ræningjar, dulbúnir sem löhreglumenn, stálu ómetanlegum listaverkum um hábjartan dag í safninu í óupplýstu máli, er þannig safn að manni finnst eitt andartak eftir að hafa gengið þar um sali að maður þurfi ekki að skoða fleiri söfn. En allt hefur sinn verðmiða. Safn sem hefur orðið fyrir slíku áfalli getur ekki leyft sér þann munað að gestir gangi um í grennd við listaverkin með úlpuna á handleggnum. Með slíku væri auðveldara að ræna grip en ella, fela hann undir úlpunni. Ég var í dúnúlpu, enda kalt úti, og var ítrekað bent á að fara í hana meðan á skoðunarferðinni stóð. Það var því sjóðheitur, sveittur en glaður safngestur sem kláraði túrinn.
Ferðumst – fólk er gott!
Akureyringar, Reykvíkingar, Boston-búar, Kóreumenn? Mannfræðin gefur sér að hvar sem við búum miðist flestar okkar athafnir að því að lifa vel og í sátt og samlyndi við samfélagið. Aðstæðurnar og aðferðirnar sem við notum til þess eru hins vegar misgóðar. En einu gildir hve víða maður ferðast. Alls staðar er fólk gott og áhugavert. Þannig er það á Akureyri.
Það sem kann að koma Akureyringi á óvart í Boston
*Enginn er maður með mönnum í Boston nema að fara út að hlaupa einu sinni á dag. Það á ekki síst við um Harvard-hverfin. Og þessir skokkarar eru í fínu formi og hlaupa um á stuttbuxum og stutterma bol, jafnvel í frosti. Erum við Íslendingarnir kannski ekki harðgerðasta þjóð í heimi?!
*Flestir sem þurfa erindum að sinna virðast ekki drekka kaffið sitt heima hjá sér heldur ferðast þeir með mikla fanta, fulla af kaffidrykkjum ýmiss konar. Varla sést nokkur maður úti við með gosflösku. Er gos gamaldags?
*Ítrekað spurði okkur fólk að fyrra bragði hvort það gæti vísað okkur til vegar eða aðstoðað með öðrum hætti. Þá er ekki átt við þá sem hafa fjárhagslega hagsmuni af liðveislu heldur bara almenna borgara. Næst þegar ég sé útlending með kort hrukka ennið niðri í miðbæ Akureyrar ætla ég ekki að bíða eftir að hann falist eftir aðstoð heldur bjóða hana fram að fyrra bragði. Gerir lífið skemmtilegra!
Þannig er það í Boston.
Björn Þorláksson
(Tekið skal fram að ferðin var farin á eigin vegum og hvorki styrkt af Icelandair né nokkrum öðrum aðilum)
