Þegar maður hefur undið eilítið ofan af sér í sumarfríinu, er hættur að gæla við hugmyndina um að maður sé upphaf og endir kristni í landinu, þá er hægt að fara að einbeita sér að því sem máli skiptir, sem er að hvílast og uppbyggjast. Fyrst þurfa hjónin náttúrulega að ræða væntingar sínar til frísins, sem í mínu tilfelli voru þær að ég fengi kaffi í rúmið hvern einasta morgun á meðan eiginmaðurinn bað þess að ekki yrðu gerðar brjóstmyndir af okkur fyrir höfuðstöðvar mastercard. Að þeim umræðum loknum, eftir að hafa synt nakin í vestfirskum sjó, í vitfirringu þess sem uppgötvar lítið netsamband og eina sjónvarpsstöð, tók ég til við að vinna á staflanum sem beið mín af skáldverkum. Og þvílík sæla, að vakna til þess eins að dreka lútsterkt kaffi og lesa um heim handan orða. Að sex skáldverkum lesnum mátti ég þakka fyrir að börnin voru ekki komin með næringarskort og eiginmaðurinn farinn að gelta með hundinum, því þegar maður nær þessum lestakti þá er erfitt að hætta. Það er eins og maður komist í einhvers konar vímu eða sogist frá raunveruleikanum þar sem ekkert er til nema sagan og þú. Frábærir höfundar fá mann til að tengjast persónunum tilfinningaböndum, hugsaðu þér hvað það eru miklir töframenn sem geta skrifað slíkan texta, texta sem kallar fram mannleg viðbrögð líkt og samúð, réttlætiskennd, reiði, væntumþykju, gleði og sorg. Rithöfundar eru eiginlega svona tilfinningalegir einkaþjálfarar, þeir láta þig pumpa kenndir sem þú annað hvort vissir ekki af eða gefur þér ekki tíma til að rækta. Ég held að það sé mjög nauðsynlegt að stéttarfélög greiði niður bókakaup eins og líkamsræktarkort af því að bækur eru bæði græðandi og þær efla líka tilfinningagreind, þær geta meira að segja komið í veg fyrir stórslys í mannlegum samskiptum og unnið á kvíða og þunglyndi. Góðar skáldsögur verða nefnilega aldrei til í einhvers konar tómarúmi, þær verða til fyrir reynslu sem hefur kostað höfundinn eitthvað, jafnvel heilsu eða ástvin. Hugsaðu þér hvaða gagn Halldór Laxnes hefur gert þegar hann skrifaðu um kynferðislega misnotkun í bók sinni Sölku Völku sem kom út árið 1931 og 32, hugsaðu þér opinberunina fyrir kvenkyns lesendur á þeim tíma sem lifðu við slíka ógn, sem töldu sér jafnvel trú um að þjáningar þeirra væru einskis virði, að ofbeldið væri þeirra hlutskipti og það með réttu, í bókinni er þeirra reynslu lýst þannig að viðbjóður höfundar dylst engum.
Í þessu fríi las ég aðallega bækur eftir kvenhöfunda, ég las t.d. Afleggjarann eftir Auði Övu Ólafsdóttur, yndislega sögu um leitina að tilgangi lífsins, um fegurð mannlegra tengsla í margskonar myndum, ég las fyrstu bók Unnar Birnu Karlsdóttur sem kom út á dögunum og nefnist: Það kemur alltaf nýr dagur, sú bók fjallar um konu sem reynir að ná áttum eftir sársaukafullan skilnað og leitar uppruna síns til þess, það var t.d. margt í þeirri bók sem fólk á slíkum tímamótum getur leitað huggunar í, þar er baráttu lýst sem margir eru að heyja í einsemd sinni og trúa einmitt ekki að það komi aftur nýr dagur. Svo las ég líka Valeyrarvalsinn eftir Guðmund Andra Thorsson, þar lýsir hann mannlífi í íslensku sjávarþorpi, ástum, sorgum, gleði, sigrum og vonbrigðum á fallegan og manneskjulegan hátt eins og honum einum er lagið, þar fór manni einmitt að þykja vænt um sumar persónur á meðan aðrar fylltu hjartað gremju.
Þó að vöðvarnir slappist kannski í kyrrstöðu þess sem gleypir í sig sex bækur og skolar niður með sterku kaffi, þá má ekki gleyma því að andinn eflist og sjónsviðið víkkar. Tímanum er aldrei illa varið í lestur skáldsagna eða annarra bókmennta, það er raunverulega menntandi að lesa. Rithöfundar eru ekki bara rithöfundar, þeir eru líka sálfræðingar, prestar, uppeldisfræðingar og fjölskylduráðgjafar, rithöfundar eru ekki bara listamenn, heldur stétt sem getur orðið mjög þjóðhagslega hagkvæm sé litið til allra þeirra þátta er hvíla á herðum manneskjunnar, af því að það er bara svo flókið að vera manneskja. Ekki satt?
Hildur Eir Bolladóttir
