Frá Júlíusi Júlíussyni, framkvæmdastjóra Fiskidagsins mikla:
Talið er að um 25.000 manns hafi sótt Dalvíkurbyggð heim um helgina í einmuna veðurblíðu en þar var Fiskidagurinn mikli haldinn hátíðlegur. Það er mál manna að þetta hafi verið einn besti Fiskidagurinn mikli í mörg á ef ekki sá besti. Umferð og öll samskipti fólks gengu mjög vel.
Vináttukeðjan – Fjöldaknús – Hjöri hljóp í skarðið fyrir biskupinn.
Föstudaginn 10. ágúst var dagskrá í kirkjubrekkunni sem er nokkurskonar setningarathöfn fyrir Fiskidaginn mikla. Vináttukeðjan er hlý og notaleg stund þar sem að staldrað er við og hugað að vináttunni og náungakærleikanum. Tónlistarflutningur var í höndum Kristjáns Hjartarsonar og Kristjönu Arngrímsdóttur, Matta Matt og Eyþórs Inga, Karlakórs Dalvíkur og Gyðu Jóhannesdóttur, leikskólabarna og kvartettsins Kviku. Hjörleifur Hjartarson hljóp í skarðið fyrir biskup Íslands Séra Agnesi M Sigurðardóttur sem forfallaðist á síðustu stund, en hún ætlaði að flytja vinátturæðuna 2012. Hjöri stóð sig með prýði og mikil ánægja með ræðuna hans. 5000 friðardúfublöðrum var sleppt og að lokum var mikið og innilegt fjöldaknús.
Fiskisúpukvöldið mikla.
Á föstudagskvöldinu buðu um 120 fjölskyldur í Dalvíkurbyggð uppá fiskisúpu og vinalegheit. Hver sá sem bauð uppá súpu var með sína uppskrift. Um 17.000 manns voru á röltinu þetta kvöld og nutu gestrisni heimamanna. Fjöldinn var þægilegur og gott að ganga um og stemmningin var einstök og ljúf í veðurblíðunni.
Fiskidagurinn mikli.
Laugardaginn 11. ágúst milli kl 11.00 og 17.00 var Fiskidagurinn mikli haldinn hátíðlegur í tólfta sinn á hafnarsvæðinu á Dalvík og einn eitt skiptið í blíðskaparveðri. Um eða yfir 110.000 matarskammtar runnu ljúflega ofan í gesti Fiskidagsins mikla. Í boði var fjölbreyttur matseðill m.a migas, bleikja í ananaskarrýsósu, þorskur í madras kókos karrý sósu, síld og rúgbrauð, sasimi bleikja, sasimi hrefna, austurlensk súpa, fiskistangir, fylltar ýsurúllur, brauð, drykkir, íspinnar, kaffi og súkkulaði. Skipulag á matarstöðvunum gekk mjög vel og nóg var til. Mjög fjölbreytt dagskrá var á sviði og hátíðarsvæðinu allan daginn. Um 140 manns komu fram í frábærri og vel heppnaðri dagskrá á sviðinu. Á hátíðarsvæðinu bar margt á góma, fata og fylgihlutasýning úr roði, fornbílasýning, kajakasiglingar, teikniverkefni fyrir börnin, myndasýningar, þjóðdansar, sjóklæðasýning, söng og leikhópar sungu og léku og fleira. Fiskasýningin var á sínum stað þar sem að um 200 tegundir af ferskum fiski eru sýndir.
Vatnsbrunnur vígður.
Vatnsbrunnur sem að Jóhannes Hafsteinsson frá Miðkoti smíðaði og Jón Ægir Jóhannsson brottfluttur Dalvíkingur gaf íbúum Dalvíkurbyggðar og gestum dagsins var vígður að morgni Fiskidagsins mikla. Séra Magnús prestur í Dalvíkurbyggð blessaði brunninn og Jón Ægir og fjölskylda vígðu hann. Jón Ægir ólst upp Dalvík og lék sér mikið á bryggjunum, Hann vildi að gestir Fiskidagsins mikla og íbúar og gestir almennt gætu notið sama góða vatnsins sem að hann drakk úr slöngunum á bryggjunni í uppvextinum. Brunnurinn er mikil snilldarsmíð og honum verður komið varanlega fyrir á góðum stað við verbúðirnar.
Fiskidagurinn, Samherji og Grímur Kokkur gefa mat til hjálparstofnana
Fiskidagurinn mikli, Samherji og Grímur Kokkur hafa nú þegar fært Samhjálp og Áfangaheimilinu Krossgötum myndarlega matarskammta eftir Fiskidaginn mikla í ár. Nú fá skjólstæðingar Krossgatna sem eru um 30 talsins og gestir kaffistofu Samhjálpar sem eru á bilinu 100 – 200 á hverjum degi að njóta frábæra fiskrétta úr úrvals hráefni, m.a beikju og þorsks frá Samherja og fylltra ýsurúllna frá Grími Kokki sem slógu í gegn á Fiskideginum mikla. Landflutningar Samskip flytja matinn frítt til Reykjavíkur.
Bryggjusöngur og flugeldasýning.
Hátíðinni lauk síðan með bryggjusöng og flugeldasýningu í boði Samherja. Bryggjsuöngurinn var undir stjórn Matta Matt og með honum voru Eyþór Ingi Gunnlaugsson, Beggi Kára og Grímur Kokkur á trommukassa. Í kjölfarið sáu um 20.000 gestir enn eina ógleymanlega Fiskidagsflugeldasýningu hjá björgunarsveitinni á Dalvík.
Úr fréttatilkynningu Vegagerðarinnar – Margir á Fiskideginum mikla
„Með mjög grófum útreikningum og öllum fyrirvörum má gefa sér að allt að 25 þúsund manns hafi heimsótt Dalvík á Fiskideginum mikla í ár. Vegagerðin er með umferðarteljara á Hámundarstaðarhálsi austan Dalvíkur og annan teljara hinu megin bæjarins. Um fyrri teljarann fóru tæplega 15000 bílar dagana 10. – 12. ágúst. Og um hinn teljarann fóru nokkuð innan við 6000 bílar þessa daga. Ef tekið er meðaltal á fjölda í bíl og reynt að draga frá aðra umferð þá má áætla að allt að 25 þúsund manns hafi komið á Fiskidaginn mikla þessa daga.“ Nánar á www.vegagerdin.is
Ræða Svanfríðar Jónasdóttur við heiðrun á Fiskidaginn mikla 2012
Fiskidagurinn mikli 2012 heiðrar alla þá sem stunduðu hákarlaveiðar og stóðu fyrir þilskipaútgerð bænda úr Svarfaðardal á seinnihluta 19. aldar.
Hákarl hefur öldum saman verið nýttur hér á Íslandi, en á 18. öld er farið að veiða hann í meira mæli en áður, aðallega vegna lifrarinnar til lýsisframleiðslu, en mikil spurn var eftir hákarlalýsi til götulýsinga víða erlendis. Þetta var orkuútflutningur þeirra tíma. Verðið var hátt og veiðarnar jukust mikið alla 19. öldina og verða eiginlega undirstaðan undir þilskipaútgerðina á þeirri öld. Þilskipin voru stærri og gátu sótt lengra, bikuð svört og seglin dökk. Davíð Stefánsson hefur séð þessi skip frá Fagraskógi og yrkir Nú sigla svörtu skipin, þar sem hann lýsir þeim háska sem fylgdi hákarlaveiðunum. Veiðarnar gátu skilað miklum hagnaði og menn gátu jafnvel greitt fyrir þilskip eftir eina vertíð. Þannig komu útgerðarmenn fótum undir sig. Mikilvægi hákarlaveiða minnkar síðan upp úr 1870 því þá er komin til sögunnar ný tegund orku, steinolía, sem keppir við hákarlalýsið. Þá sneru útgerðarmenn þilskipa sér að öðrum fiskveiðum og vægi þorskveiða jókst til muna. Þessum kafla í útgerðarsögunni, og orkuútflutningi Íslendinga, var lokið.
Hér á Norðurlandi hófst þilskipaútgerð rétt fyrir miðja öldina. Hér voru það fyrst og fremst bændur sem tóku sig saman og mynduðu samlagsútgerð til að stunda hákarlaveiðar og var þilskipaútgerðin langöflugust á Eyjafjarðasvæðinu. Svarfdælir tóku á þessum árum virkan þátt í útgerð þilskipa sem stunduðu hákarlaveiðar. Með þessum veiðum sáu menn peninga, þetta gátu verið mikil uppgrip og það átt m.a. þátt í að því að stofnaðir voru sparisjóðir. Þannig hafði hákarlaveiðin margvísleg áhrif sem vara enn í dag. Á Fiskidaginn mikla hafa þeir feðgar Reimar Þorleifsson og Gunnar Reimarsson sýnt hákarl. Svo er einnig nú og getið þið gestir okkar litið á skepnuna hér frami á bryggjunni og fylgst með hákarlaskurði klukkan 15. Ég bið ykkur svo að klappa fyrir hákarlaveiðimönnum sem lögðu með sínum hætti grunn að því samfélagi sem við höfum í dag. Minnismerki um hákarlaveiðina er nú komið við Byggðasafnið Hvol.
Myndirnar tók Helgi Steinar Halldórsson
